AutoCAD Nedir? Kursa Başlamadan Önce Bilmeniz Gereken Temel AutoCAD Bilgileri

AutoCAD öğrenmeye başlamadan önce programın temel çalışma mantığını bilmek, dersleri daha kolay takip etmenizi ve uygulamaları daha hızlı kavramanızı sağlar. Programı ilk kez açtığınızda çok sayıda menü, komut, simge ve ayar görebilirsiniz. Ancak AutoCAD’in çalışma sistemi belirli ve anlaşılır bir düzen üzerine kuruludur.

AutoCAD kullanırken genel olarak şu işlemler gerçekleştirilir:

* Çizim ortamı hazırlanır.
* Geometrik nesneler oluşturulur.
* Çizimler ölçülü ve hassas biçimde düzenlenir.
* Nesneler katmanlara ayrılır.
* Yazı, tarama ve ölçülendirmeler eklenir.
* Teknik çizim paftaya yerleştirilerek baskıya veya PDF çıktısına hazırlanır.

Bu rehber, AutoCAD kursuna başlamadan önce program hakkında temel bilgi edinmek isteyen öğrenciler için hazırlanmıştır. İçeriği dikkatlice incelediğinizde AutoCAD arayüzünü, temel çizim komutlarını, koordinat sistemini, Layer mantığını, Object Snap kullanımını ve teknik çizim sürecini daha rahat anlayabilirsiniz.

AutoCAD Nedir?

AutoCAD, Autodesk tarafından geliştirilen bilgisayar destekli tasarım ve teknik çizim programıdır.

CAD ifadesi, İngilizce “Computer-Aided Design” kelimelerinin baş harflerinden oluşur ve Türkçede “Bilgisayar Destekli Tasarım” anlamına gelir.

AutoCAD ile şu çalışmalar hazırlanabilir:

* Mimari planlar
* İç mekân yerleşim çizimleri
* Makine parçaları
* Elektrik projeleri
* Mekanik tesisat çizimleri
* Mobilya detayları
* Vaziyet planları
* İmalat çizimleri
* Teknik detaylar
* İki boyutlu ve üç boyutlu tasarımlar

AutoCAD’in en önemli özelliklerinden biri, çizimlerin gerçek ölçülerle ve yüksek hassasiyetle hazırlanabilmesidir. Bir çizgiyi göz kararıyla değil; örneğin tam olarak 3500 milimetre uzunluğunda, 90 derece açıyla veya belirli bir koordinata göre çizebilirsiniz.

Bu nedenle AutoCAD, serbest çizim programlarından farklıdır. Programın temel amacı estetik bir resim oluşturmak değil, ölçülü ve teknik olarak kullanılabilir bir proje hazırlamaktır.

AutoCAD Kimler Tarafından Kullanılır?

AutoCAD birçok farklı meslek ve sektör tarafından kullanılmaktadır.

Başlıca AutoCAD kullanıcıları şunlardır:

* Mimarlar
* İç mimarlar
* İnşaat mühendisleri
* Makine mühendisleri
* Elektrik mühendisleri
* Harita mühendisleri
* Teknik ressamlar
* Teknikerler ve teknisyenler
* Mobilya tasarımcıları
* Endüstriyel tasarımcılar
* Şantiye ve proje personelleri
* Meslek lisesi öğrencileri
* Üniversite öğrencileri
* Teknik proje alanında çalışmak isteyenler

AutoCAD bilgisi tek başına kişiye mimar, mühendis veya teknik ressam unvanı kazandırmaz. Ancak kişinin mevcut mesleki bilgisini, dijital teknik çizim yetkinliğiyle destekler.

AutoCAD Öğrenmek Zor mudur?

AutoCAD ilk bakışta karmaşık görünebilir. Bunun temel nedeni program içerisinde çok sayıda komut, araç ve ayarın bulunmasıdır.

Ancak başlangıç seviyesinde bütün komutları öğrenmeniz gerekmez. Temel iki boyutlu çizimlerin büyük bir bölümü, sınırlı sayıdaki çizim ve düzenleme komutuyla hazırlanabilir.

AutoCAD öğrenmeye başlayan bir öğrencinin öncelikle şu konulara hâkim olması gerekir:

* AutoCAD arayüzü
* Komut satırı
* Çizgi ve temel geometriler
* Koordinat sistemi
* Nesne seçimi
* Düzenleme komutları
* Object Snap
* Ortho Mode
* Polar Tracking
* Layer sistemi
* Ölçülendirme
* Layout ve çıktı ayarları

AutoCAD’de başarılı olmanın temel yolu komutları ezberlemek değil, çizim mantığını anlamak ve düzenli uygulama yapmaktır.

AutoCAD Arayüzünü Tanıyalım

AutoCAD programı açıldığında karşınıza farklı bölümlerden oluşan bir çalışma ekranı gelir.

Drawing Area – Çizim Alanı

Ekranın büyük bölümünü kaplayan ana çalışma alanıdır.

Çizgiler, daireler, ölçüler, yazılar ve diğer proje elemanları bu alanda oluşturulur. Çizim alanında fare imleci klasik ok biçiminden farklı olarak artı şeklinde görünür. Bu işarete Crosshair, yani çizim imleci adı verilir.

Ribbon – Şerit Menü

Ekranın üst bölümünde yer alan komut alanıdır.

Ribbon üzerinde Draw, Modify, Layers, Annotation, Properties ve Block gibi paneller bulunur. Çizim, düzenleme, katman yönetimi ve ölçülendirme komutlarının büyük bölümüne bu alandan ulaşılabilir.

Başlangıç seviyesinde en sık kullanılacak Ribbon bölümleri şunlardır:

* Draw: Çizim komutları
* Modify: Düzenleme komutları
* Layers: Katman araçları
* Annotation: Yazı ve ölçülendirme
* Properties: Nesne özellikleri
* Block: Tekrar kullanılabilir nesneler

Command Line – Komut Satırı

Command Line, AutoCAD’in en önemli alanlarından biridir.

Komut satırı genellikle ekranın alt bölümünde bulunur. Bir komutu klavyeden yazabilir ve programın sizden istediği noktaları, nesneleri veya değerleri buradan takip edebilirsiniz.

Örneğin çizgi çizmek için:

LINE

veya kısa yol olarak:

L

yazıp Enter tuşuna basabilirsiniz.

Komut başladıktan sonra AutoCAD size şu tür yönlendirmeler gösterir:

Specify first point

Specify next point

Bu nedenle AutoCAD kullanırken yalnızca çizim ekranına değil, komut satırındaki yönlendirmelere de dikkat edilmelidir.

Status Bar – Durum Çubuğu

Status Bar, ekranın alt kısmında bulunan yardımcı çizim araçlarını içerir.

Bu bölümde genellikle şu seçenekler yer alır:

* Grid
* Snap
* Ortho
* Polar Tracking
* Object Snap
* Object Snap Tracking
* Dynamic Input
* Lineweight
* Annotation Scale

Bu ayarlar çizimin doğruluğunu ve imlecin çalışma biçimini etkiler.

Model ve Layout Sekmeleri

Ekranın alt bölümünde Model, Layout1 ve Layout2 gibi sekmeler bulunur.

Model alanı, teknik çizimin gerçek ölçülerle hazırlandığı çalışma alanıdır.

Layout alanı ise çizimin kâğıt üzerine yerleştirildiği, ölçeklendirildiği ve çıktı düzeninin hazırlandığı alandır.

Model alanında çizimler genel olarak 1:1, yani gerçek ölçüsüyle hazırlanır. Baskı ölçeği ise çoğunlukla Layout içerisindeki Viewport üzerinden düzenlenir.

AutoCAD’de Komut Mantığı Nasıl Çalışır?

AutoCAD komut tabanlı bir programdır.

Bir işlem genel olarak şu sırayla ilerler:

1. Komut başlatılır.
2. AutoCAD kullanıcıdan bir seçim, nokta veya değer ister.
3. İstenen nesne seçilir veya ölçü girilir.
4. Komut Enter, Space veya ESC tuşuyla tamamlanır.

Örneğin bir nesneyi taşımak için:

MOVE

komutu çalıştırılır.

Daha sonra:

1. Taşınacak nesne seçilir.
2. Enter tuşuna basılır.
3. Başlangıç noktası belirlenir.
4. Nesnenin taşınacağı yeni konum seçilir.

Bu temel çalışma mantığı birçok AutoCAD komutunda benzerdir.

Enter ve Space Tuşlarının Görevi

AutoCAD’de Enter ve Space tuşları birçok işlemde aynı görevi yerine getirir.

Bu tuşlar şu amaçlarla kullanılabilir:

* Yazılan komutu çalıştırmak
* Nesne seçimini tamamlamak
* Girilen değeri onaylamak
* Son kullanılan komutu tekrar çalıştırmak

Özellikle Space tuşu, hızlı çizim sırasında oldukça kullanışlıdır.

ESC Tuşu Ne İşe Yarar?

ESC tuşu, çalışan komutu iptal eder.

Bir komut yanlış başlatıldıysa veya işlemden çıkmak istiyorsanız bir veya iki kez ESC tuşuna basabilirsiniz.

AutoCAD Dosya Türleri

DWG Nedir?

DWG, AutoCAD’in temel çizim dosyası formatıdır.

Örnek dosya adı:

mimari-plan.dwg

Bir DWG dosyası şu bilgileri içerebilir:

* Çizgiler
* Ölçüler
* Layer bilgileri
* Block nesneleri
* Yazılar
* Tarama alanları
* Layout düzenleri
* Proje ayarları

DXF Nedir?

DXF, farklı CAD programları arasında veri aktarımı için kullanılan çizim değişim formatıdır.

Bir proje başka bir teknik çizim yazılımıyla paylaşılacaksa DXF formatından yararlanılabilir. Ancak dosya aktarımından sonra çizim özellikleri mutlaka kontrol edilmelidir.

DWT Nedir?

DWT, AutoCAD çizim şablonu formatıdır.

Bir DWT şablonu içerisinde şu ayarlar saklanabilir:

* Layer yapısı
* Yazı stilleri
* Ölçülendirme stilleri
* Layout düzeni
* Kâğıt ayarları
* Çizgi tipleri
* Kurumsal proje standartları

Standart bir DWT dosyası kullanmak, her yeni projede aynı ayarların tekrar oluşturulmasını önler.

PDF Ne Amaçla Kullanılır?

Hazırlanan AutoCAD çizimi, paylaşım veya baskı amacıyla PDF formatına dönüştürülebilir.

PDF dosyası, projeyi AutoCAD programı bulunmayan bilgisayarlarda görüntülemeyi kolaylaştırır. Ancak PDF dosyası genel olarak ana düzenleme dosyasının yerine geçmez. Çalışmaya devam edebilmek için DWG dosyası korunmalıdır.

AutoCAD’de Birim Ayarı

Teknik çizime başlamadan önce kullanılacak birim sistemi belirlenmelidir.

Birim ayarları için:

UNITS

komutu kullanılabilir.

AutoCAD, çizim alanına girilen bir sayının santimetre, milimetre veya metre olduğunu kendiliğinden bilmez. Kullanılacak birim standardını çizen kişi belirler.

Örneğin milimetre sistemi kullanılıyorsa:

1 birim = 1 milimetre

olarak kabul edilir.

Bu durumda:

* 10 santimetre = 100 birim
* 1 metre = 1000 birim
* 3,5 metre = 3500 birim

olarak çizilir.

Mimari Çizimde Hangi Birim Kullanılır?

Mimari projelerde kullanılacak birim, ofis veya proje standardına göre değişebilir. Ancak mimari uygulama projelerinde milimetre sistemi sıklıkla tercih edilir.

Örneğin 4 metre uzunluğundaki bir duvar, milimetre sistemi kullanıldığında:

4000

değeri girilerek çizilir.

Makine çizimlerinde de genellikle milimetre tercih edilir. Çizime başlamadan önce eğitmenin veya çalışılan ofisin birim standardı mutlaka öğrenilmelidir.

AutoCAD Koordinat Sistemi

AutoCAD’de her noktanın X, Y ve gerektiğinde Z değeri bulunur.

İki boyutlu çizimde:

* X ekseni yatay yönü
* Y ekseni dikey yönü

temsil eder.

Üç boyutlu çizimde bunlara:

* Z ekseni yükseklik veya derinlik yönü

eklenir.

Mutlak Koordinat

Mutlak koordinatta nokta, çizimin başlangıç noktası olan 0,0 koordinatına göre tanımlanır.

Örnek:

100,50

Bu ifade, X ekseninde 100 ve Y ekseninde 50 birim uzaklıktaki noktayı belirtir.

Göreceli Koordinat

Göreceli koordinatta yeni nokta, bir önceki noktaya göre tanımlanır.

Başına @ işareti getirilir.

Örnek:

@100,0

Bu ifade, mevcut noktadan sağa doğru 100 birim ilerlemek anlamına gelir.

Dikey olarak 50 birim yukarı çıkmak için:

@0,50

değeri girilir.

Polar Koordinat

Polar koordinat sisteminde mesafe ve açı kullanılır.

Genel kullanım:

@mesafe<açı

Örnek:

@100<0

Sağa doğru 100 birim çizgi oluşturur.

@100<90

Yukarı doğru 100 birim çizgi oluşturur.

Yaygın açı yönleri şunlardır:

* 0 derece: Sağ
* 90 derece: Yukarı
* 180 derece: Sol
* 270 derece: Aşağı

Temel AutoCAD Çizim Komutları

LINE – Çizgi Komutu

LINE komutu tek tek çizgi parçaları oluşturur.

Kısa yolu:

L

Kullanımı:

1. L yazılır.
2. Enter tuşuna basılır.
3. İlk nokta seçilir.
4. İkinci nokta seçilir.
5. Komutu tamamlamak için Enter veya ESC tuşuna basılır.

POLYLINE – Birleşik Çizgi Komutu

POLYLINE, birbirine bağlı çizgi ve yay parçalarını tek nesne olarak oluşturur.

Kısa yolu:

PL

LINE komutunda oluşturulan çizgi parçaları ayrı nesneler olabilir. POLYLINE ile oluşturulan parçalar ise tek bir nesne olarak seçilebilir.

Polyline şu çalışmalarda kullanışlıdır:

* Duvar sınırları
* Yol çizgileri
* Kapalı şekiller
* Alan hesapları
* Kontur çizimleri

CIRCLE – Daire Komutu

CIRCLE komutu daire oluşturmak için kullanılır.

Kısa yolu:

C

En sık kullanılan yöntem, merkez noktası ve yarıçap belirlemektir.

Kullanımı:

1. C yazılır.
2. Enter tuşuna basılır.
3. Merkez noktası seçilir.
4. Yarıçap değeri girilir.

RECTANGLE – Dikdörtgen Komutu

RECTANGLE komutu dikdörtgen oluşturur.

Kısa yolu:

REC

İki karşı köşe belirlenerek çalışır.

Ölçülü bir dikdörtgen oluşturmak için ilk nokta seçildikten sonra:

@4000,3000

değeri girilebilir.

Bu işlem, 4000 x 3000 birim ölçülerinde bir dikdörtgen oluşturur.

ARC – Yay Komutu

ARC komutu yay oluşturmak için kullanılır.

Komut:

ARC

Yayın başlangıç, ikinci ve bitiş noktalarına göre farklı oluşturma seçenekleri bulunur.

POLYGON – Çokgen Komutu

POLYGON komutu, eşit kenarlı çokgenler oluşturur.

Komut:

POLYGON

Bu komutla üçgen, beşgen, altıgen veya farklı sayıda kenara sahip düzenli şekiller çizilebilir.

HATCH – Tarama Komutu

HATCH komutu, kapalı alanların içini desen, dolgu veya renk ile tarar.

Kısa yolu:

H

Mimari projelerde Hatch şu malzemeleri göstermek için kullanılabilir:

* Beton
* Duvar
* Toprak
* Ahşap
* Yalıtım
* Kesit alanları

Tarama yapılacak sınırların kapalı ve düzgün olması gerekir.

Temel Düzenleme Komutları

MOVE – Taşıma Komutu

MOVE komutu seçilen nesneyi bir konumdan başka bir konuma taşır.

Kısa yolu:

M

COPY – Kopyalama Komutu

COPY komutu bir nesnenin aynı veya farklı konumlarda kopyalarını oluşturur.

Kısa yolu:

CO

ROTATE – Döndürme Komutu

ROTATE komutu nesneyi belirlenen merkez etrafında döndürür.

Kısa yolu:

RO

Örneğin bir nesneyi 90 derece döndürmek için dönme merkezi seçildikten sonra:

90

değeri girilir.

MIRROR – Aynalama Komutu

MIRROR komutu, nesnenin belirlenen eksene göre simetrik kopyasını oluşturur.

Kısa yolu:

MI

Kapı, pencere, mobilya ve simetrik makine parçalarında sık kullanılır.

OFFSET – Paralel Kopyalama Komutu

OFFSET komutu, bir çizginin veya eğrinin belirli mesafede paralel kopyasını oluşturur.

Kısa yolu:

O

Örneğin 20 santimetre kalınlığındaki bir duvar, milimetre sistemiyle çiziliyorsa Offset mesafesi:

200

olarak girilir.

TRIM – Budama Komutu

TRIM komutu, bir nesnenin istenmeyen bölümünü keser.

Kısa yolu:

TR

Mimari plan çiziminde duvar birleşimleri ve kapı boşlukları düzenlenirken çok sık kullanılır.

EXTEND – Uzatma Komutu

EXTEND komutu bir çizgiyi başka bir sınır nesnesine kadar uzatır.

Kısa yolu:

EX

FILLET – Köşe Birleştirme Komutu

FILLET komutu iki nesneyi belirli bir yarıçapla yuvarlak biçimde birleştirir.

Kısa yolu:

F

Fillet yarıçapı sıfır yapıldığında iki çizgi keskin bir köşede birleştirilebilir.

CHAMFER – Pah Kırma Komutu

CHAMFER komutu, iki çizginin köşesini düz bir geçişle keser.

Komut:

CHAMFER

Makine ve imalat çizimlerinde yaygın olarak kullanılır.

SCALE – Ölçekleme Komutu

SCALE komutu nesnenin geometrik boyutunu belirli bir oranla büyütür veya küçültür.

Kısa yolu:

SC

Örneğin:

* 2 katsayısı nesneyi iki kat büyütür.
* 0.5 katsayısı nesneyi yarı boyuta düşürür.

SCALE komutu, baskı ölçeğiyle karıştırılmamalıdır. Bu komut doğrudan nesnenin gerçek boyutunu değiştirir.

STRETCH – Esnetme Komutu

STRETCH komutu, çizimin belirli bir bölümünü uzatmak veya kısaltmak için kullanılır.

Kısa yolu:

S

Stretch komutunda sağdan sola doğru Crossing seçimi yapmak önemlidir.

ARRAY – Düzenli Çoğaltma Komutu

ARRAY komutu bir nesneyi belirli bir düzende çoğaltır.

Başlıca Array türleri şunlardır:

* Rectangular Array
* Polar Array
* Path Array

Kolonlar, oturma düzenleri, cıvata delikleri ve tekrar eden cephe elemanlarında kullanılabilir.

Object Snap Nedir?

Object Snap, çizim üzerindeki hassas noktaları yakalamanızı sağlayan sistemdir.

Kısaltması:

OSNAP

Object Snap açıkken imleç bir nesnenin özel noktasına yaklaştığında görsel bir işaret belirir.

En sık kullanılan Object Snap noktaları şunlardır:

* Endpoint: Uç nokta
* Midpoint: Orta nokta
* Center: Merkez
* Intersection: Kesişim
* Perpendicular: Dik nokta
* Tangent: Teğet
* Quadrant: Dairenin dört ana noktası
* Nearest: Nesne üzerindeki en yakın nokta

Object Snap sistemi F3 tuşuyla açılıp kapatılabilir.

Object Snap kullanılmadan hazırlanan çizimler ekranda birleşmiş gibi görünse bile gerçekte aralarında küçük boşluklar bulunabilir. Bu durum ilerleyen aşamalarda şu sorunlara neden olabilir:

* Hatch hataları
* Ölçülendirme problemleri
* Kapalı alan oluşmaması
* Yanlış çizgi birleşimleri
* Alan hesabı hataları

Ortho Mode Nedir?

Ortho Mode, imlecin yalnızca yatay ve dikey yönlerde hareket etmesini sağlar.

Kısayolu:

F8

Ortho açıkken 0, 90, 180 ve 270 derece doğrultularında rahat biçimde çizim yapılabilir.

Düz duvarlar, aks çizgileri ve dik geometriler oluştururken oldukça kullanışlıdır.

Polar Tracking Nedir?

Polar Tracking, imlecin belirlenen açılarda yönlendirilmesine yardımcı olur.

Kısayolu:

F10

Örneğin Polar Tracking ayarı 30 derece olarak belirlenirse imleç şu açılarda yönlendirme çizgileri gösterebilir:

* 0 derece
* 30 derece
* 60 derece
* 90 derece
* 120 derece

Ortho yalnızca yatay ve dikey doğrultularda çalışırken Polar Tracking farklı açı aralıklarında kullanılabilir.

Grid ve Snap Arasındaki Fark

Grid ve Snap özellikleri sıklıkla karıştırılmaktadır.

Grid

Grid, çizim alanında referans amaçlı nokta veya çizgi ızgarası gösterir.

Kısayolu:

F7

Grid çoğunlukla görsel bir yardımcıdır.

Snap

Snap, imlecin belirli aralıklarla hareket etmesini sağlar.

Kısayolu:

F9

Grid’in görünür olması, Snap özelliğinin açık olduğu anlamına gelmez. Bu iki sistem birbirinden bağımsızdır.

Layer Nedir?

Layer, AutoCAD çizimindeki nesneleri görevlerine göre düzenleyen katman sistemidir.

Bir mimari projede örneğin şu Layer’lar oluşturulabilir:

* DUVAR
* KAPI
* PENCERE
* KOLON
* ÖLÇÜ
* YAZI
* MOBİLYA
* ELEKTRİK
* SIHHİ TESİSAT
* AKS

Her Layer için farklı özellikler belirlenebilir:

* Renk
* Çizgi tipi
* Çizgi kalınlığı
* Görünürlük
* Yazdırma durumu
* Kilitleme özelliği

Neden Her Şeyi Layer 0’da Çizmemelisiniz?

Bütün çizim tek bir Layer üzerinde hazırlanırsa:

* Nesneleri ayrı ayrı kontrol etmek zorlaşır.
* Renk ve çizgi kalınlıkları düzensiz olur.
* Belirli proje elemanları kolayca gizlenemez.
* Baskı ayarları zorlaşır.
* Başka kullanıcıların projeyi anlaması güçleşir.
* Proje üzerinde değişiklik yapmak daha fazla zaman alır.

Bu nedenle çizime başlamadan önce temel Layer yapısı oluşturulmalıdır.

Layer Özellikleri

On ve Off

Layer’ın görünür veya görünmez olmasını sağlar.

Freeze ve Thaw

Layer’ı dondurur veya çözer. Büyük projelerde performans açısından faydalı olabilir.

Lock ve Unlock

Layer’ı kilitler. Nesneler görünmeye devam eder ancak yanlışlıkla değiştirilmeleri önlenir.

Color

Katmandaki nesnelerin varsayılan rengini belirler.

Linetype

Continuous, Hidden ve Center gibi çizgi tiplerini belirler.

Lineweight

Çizgilerin baskıdaki kalınlığını kontrol eder.

ByLayer Kullanımı

Nesnelerin renk, çizgi tipi ve çizgi kalınlığı özelliklerinin mümkün olduğunca ByLayer olarak bırakılması önerilir.

Böylece nesne, bulunduğu Layer’ın özelliklerini otomatik olarak kullanır.

Örneğin PENCERE Layer’ının rengi değiştirildiğinde, ByLayer özelliğinde olan bütün pencere çizgileri birlikte güncellenir.

Bu yöntem proje standardını korumayı kolaylaştırır.

Properties Paneli

Properties paneli, seçilen nesnenin özelliklerini gösterir.

Açmak için:

CTRL + 1

kısayolu kullanılabilir.

Properties panelinden şu bilgiler görüntülenebilir veya değiştirilebilir:

* Layer
* Renk
* Çizgi tipi
* Çizgi kalınlığı
* Uzunluk
* Açı
* Koordinat
* Ölçek
* Yarıçap
* Çap

Block Nedir?

Block, birden fazla nesneyi tek bir tekrar kullanılabilir eleman hâline getirir.

Örneğin bir kapı sembolü şu elemanlardan oluşabilir:

* Kasa çizgileri
* Kapı kanadı
* Açılım yayı

Bu elemanlar Block hâline getirildiğinde tek bir nesne gibi seçilebilir ve proje içerisinde tekrar tekrar kullanılabilir.

Block kullanım alanları şunlardır:

* Kapılar
* Pencereler
* Mobilyalar
* Elektrik sembolleri
* Makine parçaları
* Antetler
* Kuzey oku
* Ağaç sembolleri
* Araç sembolleri

Block Kullanmanın Avantajları

* Çizim hızını artırır.
* Tekrar eden nesnelerde standart sağlar.
* Dosyanın daha düzenli olmasına yardımcı olur.
* Block düzenlendiğinde diğer örnekler birlikte güncellenebilir.
* Proje kütüphanesi oluşturmayı kolaylaştırır.
* Tekrarlanan geometrilerin yeniden çizilmesini önler.

AutoCAD’de Yazı Ekleme

AutoCAD’de iki temel yazı komutu bulunur.

TEXT

Tek satırlı yazı oluşturur.

MTEXT

Çok satırlı ve daha ayrıntılı biçimlendirilebilen yazı alanı oluşturur.

Yazılar projelerde şu amaçlarla kullanılabilir:

* Mahal isimleri
* Teknik açıklamalar
* Kesit notları
* Malzeme açıklamaları
* Proje başlıkları
* Uygulama notları

Yazı yüksekliği, çizimin baskı ölçeğine ve proje standardına göre belirlenmelidir.

AutoCAD’de Ölçülendirme

Ölçülendirme, çizimdeki uzunluk, açı, çap ve yarıçap bilgilerinin teknik olarak gösterilmesidir.

Başlıca ölçü türleri şunlardır:

* Linear Dimension
* Aligned Dimension
* Angular Dimension
* Radius Dimension
* Diameter Dimension
* Arc Length Dimension

Genel ölçülendirme komutu:

DIM

olarak kullanılabilir.

Ölçülerin görünümü Dimension Style üzerinden düzenlenir.

Dimension Style içerisinde şu ayarlar yapılabilir:

* Yazı yüksekliği
* Ok boyutu
* Ölçü çizgileri
* Birim biçimi
* Ondalık hassasiyet
* Ölçek
* Uzatma çizgileri

Hatch Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Hatch uygulanacak alanın kapalı olması gerekir.

Tarama yapılamıyorsa şu sorunlar kontrol edilmelidir:

* Çizgiler arasında boşluk var mı?
* Nesneler aynı düzlemde mi?
* Sınır gerçekten kapalı mı?
* Üst üste binen gereksiz çizgiler var mı?
* Hatch ölçeği çok büyük veya çok küçük mü?
* Object Snap doğru kullanılmış mı?

Object Snap kullanmak, tarama sınırlarının doğru şekilde birleşmesini kolaylaştırır.

Model Space ve Paper Space Arasındaki Fark

Model Space

Model Space, çizimin gerçek ölçüsüyle hazırlandığı alandır.

Örneğin 5 metre uzunluğundaki bir duvar, milimetre sistemi kullanılıyorsa Model alanında:

5000

birim olarak çizilir.

Paper Space

Paper Space, Layout sekmelerinde bulunan pafta alanıdır.

Bu alanda şu düzenlemeler yapılabilir:

* Kâğıt boyutu
* Antet
* Viewport
* Baskı ölçeği
* Pafta düzeni
* Teknik açıklamalar
* Proje başlıkları

Viewport Nedir?

Viewport, Layout içerisinden Model alanındaki çizimi gösteren penceredir.

Aynı çizimin farklı bölümleri farklı ölçeklerde aynı pafta üzerinde gösterilebilir.

Örneğin:

* 1/50 ölçekli plan
* 1/20 ölçekli detay
* 1/10 ölçekli kesit

farklı Viewport pencereleriyle aynı paftaya yerleştirilebilir.

Viewport ölçeği ayarlandıktan sonra yanlışlıkla değişmemesi için kilitlenmesi önerilir.

Plot Nedir?

Plot, çizimi yazıcıya, plottere veya PDF dosyasına gönderme işlemidir.

Plot ayarlarında genel olarak şu bilgiler belirlenir:

* Yazıcı veya PDF sürücüsü
* Kâğıt boyutu
* Yatay veya dikey yön
* Çizim alanı
* Ölçek
* Plot Style
* Çizgi kalınlıkları
* Baskı merkezi
* Baskı ön izlemesi

Plot işleminden önce mutlaka ön izleme yapılmalıdır.

AutoCAD’de Nesne Seçme Yöntemleri

Soldan Sağa Seçim

Soldan sağa doğru yapılan seçim mavi seçim penceresi oluşturur.

Yalnızca tamamen pencerenin içinde kalan nesneleri seçer.

Sağdan Sola Seçim

Sağdan sola doğru yapılan seçim yeşil Crossing penceresi oluşturur.

Pencerenin içerisinde kalan veya seçim sınırı tarafından kesilen nesneleri seçer.

Stretch gibi bazı komutlarda seçim yönü büyük önem taşır.

SHIFT Tuşu

Seçilen nesnelerden belirli elemanları çıkarmak için kullanılabilir.

CTRL + A

Çizimdeki tüm seçilebilir nesneleri seçer.

Büyük projelerde dikkatli kullanılmalıdır.

Zoom ve Pan Kullanımı

Zoom

Zoom, çizime yaklaşmak veya çizimden uzaklaşmak için kullanılır.

Fare tekerleğini:

* İleri çevirmek çizime yaklaşmayı
* Geri çevirmek çizimden uzaklaşmayı

sağlar.

Fare tekerleğine çift tıklamak genellikle çizimin tamamını ekrana sığdırır.

Pan

Pan, görünümü sağa, sola, yukarı veya aşağı taşır.

Fare tekerleğine basılı tutularak çizim alanı sürüklenebilir.

Zoom ve Pan işlemleri çizimin geometrisini değiştirmez. Yalnızca ekrandaki görünümü değiştirir.

AutoCAD’de Sık Kullanılan Klavye Kısayolları

L – LINE – Çizgi çizer.

PL – POLYLINE – Birleşik çizgi çizer.

C – CIRCLE – Daire çizer.

REC – RECTANGLE – Dikdörtgen çizer.

M – MOVE – Nesneyi taşır.

CO – COPY – Nesneyi kopyalar.

O – OFFSET – Paralel kopya oluşturur.

TR – TRIM – Fazlalıkları keser.

EX – EXTEND – Nesneyi sınıra kadar uzatır.

RO – ROTATE – Nesneyi döndürür.

MI – MIRROR – Aynalama yapar.

SC – SCALE – Nesnenin boyutunu değiştirir.

S – STRETCH – Nesnenin belirli bölümünü esnetir.

H – HATCH – Tarama oluşturur.

LA – LAYER – Layer panelini açar.

DIM – DIMENSION – Ölçü oluşturur.

B – BLOCK – Block oluşturur.

I – INSERT – Block yerleştirir.

Z – ZOOM – Görünümü büyütür veya küçültür.

CTRL + 1 – PROPERTIES – Özellikler panelini açar.

CTRL + S – SAVE – Dosyayı kaydeder.

CTRL + Z – UNDO – Son işlemi geri alır.

F3 – OSNAP – Object Snap özelliğini açar veya kapatır.

F7 – GRID – Grid özelliğini açar veya kapatır.

F8 – ORTHO – Ortho özelliğini açar veya kapatır.

F9 – SNAP – Snap özelliğini açar veya kapatır.

F10 – POLAR – Polar Tracking özelliğini açar veya kapatır.

Kısayollar AutoCAD kullanım hızını artırır. Ancak başlangıçta komutun adını ve yaptığı işlemi anlamak, yalnızca kısaltmaları ezberlemekten daha önemlidir.

İlk AutoCAD Uygulaması: Ölçülü Oda Planı Çizimi

Aşağıdaki basit çalışma, AutoCAD kursuna başlamadan önce programın çalışma mantığını anlamanıza yardımcı olabilir.

Uygulama Hedefi

4000 x 3000 milimetre ölçülerinde bir oda çizmek.

Duvar kalınlığı:

200 milimetre

Dikdörtgeni Oluşturun

Komut satırına:

REC

yazın ve Enter tuşuna basın.

İlk noktayı seçin.

Ardından:

@4000,3000

değerini girin.

Böylece 4000 x 3000 milimetre ölçülerinde bir dikdörtgen oluşturulur.

Duvar Kalınlığını Oluşturun

Komut satırına:

O

yazıp Offset komutunu çalıştırın.

Mesafe olarak:

200

değerini girin.

Dikdörtgeni seçin ve iç tarafa tıklayın.

Kapı Boşluğu Oluşturun

Kapının konumunu yardımcı çizgiler ve Offset komutuyla belirleyin.

Daha sonra:

TR

komutuyla gerekli duvar parçalarını kesin.

Kapı Kanadını Çizin

LINE ve ARC komutlarını kullanarak kapı kanadı ile açılım yönünü oluşturun.

Layer Oluşturun

Şu Layer’ları oluşturabilirsiniz:

* DUVAR
* KAPI
* ÖLÇÜ

Çizdiğiniz nesneleri ilgili Layer’lara taşıyın.

Ölçülendirme Ekleyin

DIM komutunu kullanarak oda ölçülerini gösterin.

Bu çalışma sayesinde Rectangle, Offset, Trim, Line, Arc, Layer ve Dimension komutlarının birlikte nasıl kullanıldığını görebilirsiniz.

AutoCAD Öğrenirken Yapılan Yaygın Hatalar

Komut Satırını Takip Etmemek

AutoCAD’in kullanıcıdan ne istediğini anlamadan rastgele tıklamak hata oluşturur.

Her işlem sırasında Command Line mutlaka kontrol edilmelidir.

Ölçü Girmeden Göz Kararı Çizmek

Teknik çizimde nesneler sayısal değerlerle oluşturulmalıdır.

Göz kararı çizim yapmak, proje doğruluğunu bozar.

Object Snap Kullanmamak

Çizgiler ekranda birleşmiş gibi görünse bile geometrik olarak birleşmemiş olabilir.

Endpoint, Midpoint, Center ve Intersection gibi yakalamalar aktif biçimde kullanılmalıdır.

Her Şeyi Tek Layer’da Çizmek

Bütün nesneleri aynı Layer üzerinde hazırlamak, ilerleyen aşamalarda çizimi yönetmeyi zorlaştırır.

Çizime başlamadan önce temel Layer yapısı oluşturulmalıdır.

Sürekli Fareyle Komut Aramak

Ribbon menüsü başlangıçta faydalıdır. Ancak sık kullanılan komutların klavye kısayolları zamanla öğrenilmelidir.

Model Alanında Kâğıt Ölçeğine Göre Çizmek

Model Space içerisinde proje çoğunlukla gerçek ölçüsünde hazırlanmalıdır.

1/50 veya 1/100 gibi ölçekler genellikle Layout ve Viewport aşamasında uygulanır.

Dosyayı Düzenli Kaydetmemek

AutoCAD çalışması sırasında düzenli aralıklarla:

CTRL + S

kullanılmalıdır.

Dosyanın farklı aşamalarını ayrı sürümler hâlinde kaydetmek faydalı olabilir.

Örnek:

proje_v01.dwg

proje_v02.dwg

proje_v03.dwg

Gereksiz Çizgileri Dosyada Bırakmak

Yardımcı çizgiler işlem tamamlandığında silinmeli veya ayrı bir Layer içerisinde tutulmalıdır.

Fazla ve üst üste binen çizgiler şu sorunlara neden olabilir:

* Hatch hataları
* Seçim sorunları
* Baskı problemleri
* Alan hesaplama hataları
* Dosya karmaşası

AutoCAD Kursuna Gelmeden Önce Nasıl Hazırlanmalısınız?

Temel Bilgisayar Kullanımını Tekrar Edin

Şu işlemleri rahat yapabilmeniz öğrenme sürecini kolaylaştırır:

* Dosya ve klasör oluşturma
* Dosya kaydetme
* Dosya adını değiştirme
* Kopyalama ve taşıma
* Fare tekerleğini kullanma
* Klavye kısayolları
* Windows üzerinde program açma ve kapatma

Ölçü Birimlerini Gözden Geçirin

Şu temel dönüşümleri bilmeniz faydalıdır:

* 1 metre = 100 santimetre
* 1 metre = 1000 milimetre
* 1 santimetre = 10 milimetre

Teknik çizimde özellikle milimetre sistemiyle sık karşılaşabilirsiniz.

Temel Geometri Bilgilerini Hatırlayın

Şu kavramları tekrar edebilirsiniz:

* Doğru
* Açı
* Dik çizgi
* Paralel çizgi
* Daire
* Yarıçap
* Çap
* Yay
* Teğet
* Çokgen

Bu bilgiler AutoCAD komutlarını anlamayı kolaylaştırır.

Düzenli Uygulama İçin Zaman Ayırın

AutoCAD yalnızca ders sırasında öğrenilmez.

Her dersten sonra 30 ila 60 dakika tekrar yapmak:

* Komutların kalıcı olmasını
* Klavye hızının artmasını
* Çizim mantığının gelişmesini
* Hataların daha kolay fark edilmesini
* Proje hazırlama hızının artmasını

sağlar.

AutoCAD Çalışma Disiplini Nasıl Olmalıdır?

Profesyonel bir teknik çizimde yalnızca sonucun doğru görünmesi yeterli değildir. Dosyanın düzenli ve başka kullanıcılar tarafından anlaşılabilir olması da gerekir.

İyi hazırlanmış bir AutoCAD dosyasında:

* Layer isimleri anlamlıdır.
* Nesneler doğru katmanlarda bulunur.
* Çizgiler ölçülüdür.
* Gereksiz nesneler temizlenmiştir.
* Yazı stilleri tutarlıdır.
* Ölçü stilleri standarttır.
* Block’lar düzenli kullanılmıştır.
* Layout ve çıktı ayarları hazırlanmıştır.
* Dosya adı anlaşılırdır.
* Proje sürümleri düzenli biçimde kaydedilmiştir.

Bu alışkanlıkların eğitimin ilk günlerinden itibaren kazanılması önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

AutoCAD öğrenmeye başlamadan önce teknik çizim bilmek gerekir mi?

Hayır. Başlangıç seviyesindeki AutoCAD eğitimi temel çizim mantığından başlayabilir. Ancak ölçü, açı ve temel geometri bilgisi öğrenme sürecini kolaylaştırır.

AutoCAD öğrenmek için ileri seviye bilgisayar bilgisi gerekir mi?

Hayır. Dosya ve klasör işlemlerini, fare kullanımını ve temel klavye girişini bilmek yeterli bir başlangıç sağlar.

AutoCAD’de bütün komutları ezberlemek gerekir mi?

Hayır. Öncelikle sık kullanılan temel komutlar öğrenilmelidir. Düzenli kullanım sayesinde diğer komutlar zaman içerisinde öğrenilir.

AutoCAD 2D mi, 3D mi öğrenilmelidir?

Yeni başlayanların öncelikle 2D çizim mantığını öğrenmesi daha doğru olur. Koordinat sistemi, Layer, Object Snap ve düzenleme komutları öğrenildikten sonra 3D çalışmalara geçilebilir.

AutoCAD’de çizimler hangi ölçekte hazırlanır?

Model Space alanında çizimler çoğunlukla 1:1, yani gerçek ölçüyle hazırlanır. Baskı ölçeği Layout ve Viewport üzerinden ayarlanabilir.

AutoCAD’de santimetre mi, milimetre mi kullanılır?

Kullanılan birim proje ve ofis standardına göre değişebilir. Mimari ve mekanik uygulamalarda milimetre yaygın olarak kullanılır. Çizime başlamadan önce kullanılacak birim netleştirilmelidir.

LINE ve POLYLINE arasındaki fark nedir?

LINE ile oluşturulan çizgi parçaları genellikle ayrı nesnelerdir. POLYLINE ise birbirine bağlı çizgi ve yay parçalarını tek nesne olarak tutabilir.

Ortho ile Polar Tracking arasındaki fark nedir?

Ortho yalnızca yatay ve dikey doğrultularda çalışır. Polar Tracking ise belirlenen farklı açılarda yönlendirme sağlar.

Layer neden önemlidir?

Layer sistemi, nesnelerin düzenlenmesini, görünürlüklerinin kontrol edilmesini ve çizgi özelliklerinin topluca yönetilmesini sağlar.

Object Snap neden kullanılmalıdır?

Object Snap, çizgilerin uç, orta, merkez ve kesişim gibi geometrik noktalarına hassas biçimde bağlanmasını sağlar.

Layout ne işe yarar?

Layout, çizimin kâğıt üzerinde nasıl gösterileceğini, hangi ölçekte sunulacağını ve nasıl çıktı alınacağını düzenlemek için kullanılır.

AutoCAD Kursuna Hazır mısınız?

Bu rehberde öğrendiğiniz temel kavramlar, AutoCAD derslerine daha bilinçli başlamanıza yardımcı olacaktır.

Kursa başlamadan önce özellikle şu başlıkları tekrar etmeniz önerilir:

* AutoCAD arayüzü
* Command Line kullanımı
* Birim ve koordinat sistemi
* Line, Polyline ve Rectangle komutları
* Move, Copy, Offset ve Trim komutları
* Object Snap kullanımı
* Ortho ve Polar Tracking
* Layer sistemi
* Ölçülendirme
* Model ve Layout farkı
* Viewport ve Plot ayarları

AutoCAD’i gerçekten öğrenmenin yolu, bu bilgileri bilgisayar başında uygulamaktır.

Gazikent Eğitim Kurumları tarafından sunulan uygulamalı AutoCAD eğitiminde öğrenciler; temel çizim komutlarından başlayarak Layer yönetimi, ölçülendirme, proje çizimi, Layout ve çıktı işlemlerine kadar sistemli bir eğitim sürecinden geçmektedir.

Gaziantep AutoCAD Kursu Yeni Dönem

Başlangıç tarihi: 24 Ağustos 2026

Eğitim modeli: Bilgisayar başında uygulamalı eğitim

Belgelendirme: MEB onaylı sertifika

Konum: Gaziantep Üniversitesi karşısı

AutoCAD’i yalnızca komutları izleyerek değil, ölçülü projeler hazırlayarak öğrenmek için yeni dönem kayıtlarına başvurabilirsiniz.

Ana kurs sayfası:

https://www.ozelgazikent.com.tr/kurslar/gaziantep-autocad-kursu

Gazikent Eğitim Kurumları

36 Yıldır Güvenle

Telefon: 0342 232 12 12

WhatsApp: 0549 231 12 12

Web: www.ozelgazikent.com.tr